بیانیه انجمن پزشکان عمومی شیراز پیرامون اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع د
ساعت ۱۱:۳٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢۸ خرداد ۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

بیانیه انجمن پزشکان عمومی شیراز پیرامون

اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری (نسخه 02)

 

مدتی است همکاران پزشک عمومی در تماس­های مکرر با انجمن، ضمن ابراز نگرانی و شگفتی از چگونگی اجرای قریب الوقوع طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری (نسخه 02) پرسش­ها و ابهاماتی را مطرح کرده و خواستار اعلام موضع و اظهارنظر رسمی انجمن در این رابطه می­ شوند.

دوستان و همکاران

انجمن پزشکان عمومی ایران همچون دیگر دلسوزان نظام سلامت کشور معتقد است که تنها راه برون ­رفت از مشکلات و معضلات گریبان­ گیر نظام درمانی کشور اجرای صحیح و اصولی سیستم ارجاع می­ باشد. و این موضوعی است که سال­هاست انجمن بر آن تأکید دارد. در این راستا همگی باید دست در دست هم داده تا بتوانیم هرچه بهتر و شایسته ­تر برای به ثمر رسیدن این طرح عظیم با مسوولین همکاری و تعامل مثبت داشته باشیم.

انجمن­های پزشکان عمومی در سراسر کشور از همان روزهای آغازین اجرای بیمه روستایی، و همچنین نظام ارجاع شهری (نسخه 01) در سه استان پیلوت شده خوزستان، چهارمحال و بختیاری و سیستان و بلوچستان در تابستان 90 این مهم را رصد کرده و بارها نظرات کارشناسی خود را به مسوولین ارائه داده ­اند. همانگونه که همگان می­دانند این طرح به صورت نسخه 01 در سه استان پیلوت شده فوق به صورت کامل شکست خورد و سازمان­های بیمه با این برنامه همکاری نکردند.

ظاهراً نسخه 02 این طرح با رفع برخی اشکالات نسخه قبلی در دو وزارت­خانه رفاه و بهداشت و درمان به تصویب رسیده و دستور اجرای آن در سراسر کشور صادر گردیده است. این در حالی است که برای تشکل­ های پزشکی از جمله سازمان نظام پزشکی و انجمن پزشکان عمومی که در حقیقت مجری اصلی و خط اول درمان در این پروسه را تشکیل می­دهند اساساً هیچگونه جایگاه و ارزشی قائل نشده و در هیچکدام از ستادهای کشوری، استانی و شهرستان محلی برای حضور نمایندگان آن­ها در نظر گرفته نشده است!

اگر مسوولان محترم نظام سلامت کشور می­خواهند سرنوشت نظام ارجاع شهری (نسخه 02) به سرگذشت فلاکت­ بار پزشک خانواده روستایی و طرح شکست خورده نسخه 01 دچار نشود، پیشنهاد می­کنیم قبل از هرگونه اقدام اجرایی برای این نسخه اشکالات واضح و بدیهی آن را که خود نیز به خوبی مستحضرند و بارها و بارها توسط نمایندگان انجمن و سازمان نظام پزشکی موارد را گوشزد کرده ­اند مرتفع سازند.

به یاد می ­آوریم که در زمان اجرای بیمه روستایی وزیر محترم وقت بهداشت و درمان اعلام کرد: این طرح 75 اشکال اساسی دارد ولی باز هم بدون توجه به این اشکالات آن را ادامه دادند تا به صورت شیر بی ­یال و دم و کوپالی که همه می­ دانند مبدل شد.

چنانچه اراده قوی برای اجرای این طرح در میان مسوولین منطقه باشد بهتر است همچون بسیاری از استان­های کشور این برنامه عظیم و ملی ابتدا در چند شهر استان به صورت پیلوت اجرا شود تا اشکالات و نواقص آن مشخص گردیده و در صورت از بین رفتن آن­ها، فراگیر گردد.

نمایندگان انجمن­ های پزشکان عمومی از سراسر کشور در آخرین روز کاری سال 90 (28 اسفند ماه 90) در یک جلسه 7 ساعته در محل سازمان نظام پزشکی کشور که به همت دکتر زالی نایب رئیس سازمان نظام پزشکی کشور و دکتر کامیابی عضو شورای عالی نظام پزشکی کشور ترتیب یافته بود در حضور دکتر شریعتی قائم مقام معاونت بهداشت وزارت بهداشت و درمان. نقطه نظرات و دیدگاه ­های کارشناسانه خود را در اختیار وی قرار دادند.

هیئت مدیره انجمن پزشکان عمومی شیراز نیز در چند جلسه کاری به بررسی دقیق نسخه 02 پرداخت. در ادامه به برخی از اشکالات اساسی این طرح نگاهی می­ اندازیم.

1-      نامشخص بودن جایگاه انجمن پزشکان عمومی، سازمان نظام پزشکی (مجریان اصلی این طرح) در نهادها و ستادهای کشوری و استانی و شهرستانی.

2-      ابهام و نامشخص بودن اعتبارات و بودجه هنگفتی که برای پروژه لازم است. ارجاع دادن به بودجه 91 که هنوز جزییات آن تصویب و اعلام نشده به هیچ وجه پاسخگو نیست.

3-      عدم اعتماد عمومی مردم و جامعه پزشکی به سازمان­های بیمه­ گر در اجرای تعهدات قانونی خود تا امروز؛ مهم­ترین نکته­ ای است که دورنما و موفقیت این طرح را با تردیدی جدی روبرو کرده است. آیا سازمان­های بیمه­ گری که تا این لحظه به طور میانگین 6 ماه در پرداخت مطالبات پزشکان تأخیر داشته ­اند و از پرداخت چند درصد حق ویزیت به یک پزشک عمومی عاجزند می­توانند تمامی مبلغ حق ویزیت را که چندین برابر گذشته خواهد بود به پزشکان عمومی در پایان هر ماه بپردازند!! بیمه­ هایی که در چند سال گذشته تمامی پرداخت­ های خود را به بخش خصوصی با تعرفه­ های دولتی می ­پرداخته­ اند؛ با کدام اعتبار و بودجه­ ای می­ خواهند تعهدات خود را برمبنای تعرفه بخش خصوصی پرداخت نمایند؟

طرح تجمیع و ادغام بیمه ­ها در بخش­های متعدد درمان و تشکیل سازمان سلامت بیمه ایران که از مواد 23 و 21 قانون توسعه پنجم است عملی و اجرایی نگردیده است حال چگونه با دو امضا بدون طرح مشخص و معینی این مهم انجام می ­پذیرد؟

4-      تبدیل مطب­ های خصوصی به مطب­ های دولتی با اجرای یک قرارداد یک سویه به مفهوم گسترش بخش دولتی در نظام سلامت بوده که در مغایرتی آشکار با اصل 44 قانون اساسی و سند چشم­ انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی است که باید به تدریج سلطه دولت در عرصه­ های گوناگون کاهش یابد.

5-      تعداد 2500 نفر بیمار برای یک پزشک، با هیچ استاندارد جهانی سازگار نیست و کاهش آن باید مورد توجه جدی قرار گیرد. با اجرای سقف 2500 نفر بیمار برای یک پزشک به طور مثال در شهر شیراز با توجه به حضور 1100 پزشک عمومی شاغل در بخش خصوصی به گفته مسوولین اجرایی این طرح عملاً 50 درصد از آن­ها از راه یافتن به این طرح محروم می­ شوند و سرنوشت شغلی آن­ها مبهم خواهد بود.

6-      در نظر گرفتن سرانه 17500 ریال برای هر بیمار با محاسبات دقیق و تعداد ویزیت بیماران در ماه ارزش هر ویزیت را از تعرفه دولتی نیز پایین­ تر می ­برد. این شیوه پرداخت در بخش خصوصی اساساً مفهومی ندارد. افزایش سرانه هر بیمار به سطح 45 هزار ریال تا حدی می­ تواند پاسخگو باشد.

از طرفی اختصاص دو حق ویزیت (یک تعرفه دولتی باضافه یک تعرفه خصوصی) در بخش خصوصی و سه ویزیت دولتی در بخش دولتی برای ارجاع به متخصصان سطح دو یک تبعیض آشکار و غیرمنطقی است که هیچ توجیهی برای آن وجود ندارد.

7-      15 ساعت کاری (8 ساعت فعال و 7 ساعت آنکال تلفنی و مشاوره ­ای) یعنی بیش از 80 ساعت کار در هفته برخلاف نص صریح قانون می­ باشد.

8-      تجربه نشان داده است که بار مراجعه بیمار در سیستم­ های رایگان و بدون فرانشیز افزایش چشمگیری می­ یابد و این مساله در درمانگاه­ های تأمین اجتماعی، شرکت نفت و . . . آشکارا وجود دارد. با محاسبات دقیق در صورت داشتن 2500 بیمار، میانگین 100 ویزیت روزانه برای هر پزشک دربرخواهد داشت که این باعث افت شدید کیفیت ارائه خدمت می­ گردد. اساساً در برنامه توسعه پنجم بار پرداخت 30 درصد هزینه درمان به بیمار محول شده است در حالی که در سطح اول نسخه 02 فرانشیز دارو، ویزیت و تزریقات رایگان بوده و در سطح دوم فرانشیز 10 درصد تعیین شده است. به چه دلیل تجربه ناموفق بیمه روستایی که در ابتدا با فرانشیز رایگان آغاز گردید و به ناچار با تعیین فرانشیز مشخص ادامه یافت در نسخه شهری لحاظ نمی­ گردد؟ آیا اعلام رایگان بودن دارو، ویزیت و تزریقات در سطح اول درمان شائبه سیاسی­ کاری را نشان نمی­ دهد؟

9-       به کارگیری پزشکان نیمه وقت که یک شیفت کاری در مراکز دولتی و یا خصوصی به کار اشتغال دارند در این طرح ابهامات زیادی دارد. گفته شده که این افراد می­ توانند با 50 درصد پوشش بیماران، وارد طرح شوند. سوال این است پزشک تمام وقتی که 1000 بیمار تحت پوشش دارد و در دو شیفت کاری در مطب حاضر است با پزشک نیمه وقتی که 4 ساعت کار در مطب فعالیت دارد و همان 1000 بیمار را تحت پوشش دارد چه تفاوتی خواهند داشت در حالی که دریافتی آن­ها یکسان می­شود.

10-    . . . .

انجمن پزشکان عمومی شیراز به دلایل گفته شده فوق و ده ها پرسش بی­ پاسخ دیگر اعلام می­ دارد اجرای عجولانه و بدون کارشناسی نسخه 02 شهری در استان پهناور فارس عواقب ناگوار جدی برای نظام سلامت منطقه درپی خواهد داشت. در این رهگذر نه تنها سلامت مردم در اثر افت شدید کیفیت خدمات در مطب­ های خصوصی دولتی شده به خطر می­ افتد، بلکه اقتصاد درمان نابسامان فعلی و امنیت شغلی همکاران پزشک عمومی در بخش خصوصی را با بحران­ های جدی­ تری روبرو خواهد کرد. با این شیوه اجرای طرح، هیچ­کدام از اهداف تعریف شده در طرح همانند اهداف عالی فراموش شده بیمه روستایی محقق نخواهد شد.

در این بیانیه کوتاه نمی­ توان تمامی اشکالات و معایب این طرح را مطرح کرد. انجمن پزشکان عمومی شیراز در صدد انتشار ویژه ­نامه­ ای با مقالات متعدد تشریحی و تفصیلی است تا به طور جامع و کامل به هر کدام از این مباحث بپردازد. همچنین انجمن با برپایی همایشی در تاریخ جمعه 22/2/91 از ساعت 18 الی 21 در محل هتل پارک سعدی با حضور همکاران پزشک عمومی و دست­ اندرکاران نظام درمان استان نظرات و پیشنهادات کارشناسی خود را به طور کامل ارائه خواهد داد تا با بهره ­گیری از خرد جمعی بتواند گام موثری در هر چه بهتر اجرا شدن نظام ارجاع شهری بردارد.